Ilisimatusarfimmi - ujarlerpoq

Anguniagaq, takorluukkat & pingaartitatut tunngavik

Anguniagaq

Ilisimatusarfiup – Kalaallit Nunaata universitetiata, Issittumi universitetini sallersatut inissisimasutut, ilisimatusarnermigut ilisimatusarnermillu tunngavilimmik ilinniartitsinermigut, paasissutissiisarnermigut, nutaaliornermigut, siunnersuinermigut nunanillu allanik suleqateqarnermigut Kalaallit Nunaanni ilisimasaqassuseq atugarissaarnerlu kiisalu piorsarsimassuseq, demokrati inuillu pisinnaatitaaffiinik ataqqinninneq qularnaarniarpai, qaffassarniarpai sulilu ineriartortinniarlugit kiisalu Kalaallit Nunaata nunarsuarmioqatigiit piujuaannartitsineq tunngavigalugu ineriartortitsineranni uummaarissumik peqataanissaa suleqataaffiginiarlugu.

Takorluukkat

Ilisimatusarfik – Kalaallit Nunaata universitetia ilisimatusarnerni ilinniartitaanernilu ingerlatamini universitetiuvoq Issittumi sallersaasoq alliartortuartorlu.

Ilisimatusarfik nunani allanisut qaffasissusilimmik ilisimatusarnermik ilinniartitaanermillu ineriartortitsisuuvoq pilersitsisuullunilu. 

Ilisimatusarfik kalaallit naggueqatigiillu inuit inuiaqatigiinnerinik, oqaasiinik, piorsarsimassusaannik, peqqinnerannik oqaluttuarisaanerannillu ilisimatusarnermigut ilinniartitsinermigullu nunarsuarmioqatigiinni siuttuuvoq.

Ilisimatusarfiup ilisimatusarnerup, ineriartortitsinerup ilinniartitaanerullu naligiissumik sunniivigeqatigiinnerat qularnaarpaa. 

Ilisimatusarfik nunagisami inuiaqatigiit qanimut peqatigalugit ilisimatusarnikkut, ingerlatitseqqiinikkut ilinniartitaanertigullu suliaminik ineriartortitsisuarpoq, aammalu Issittumi nunarsuarmilu piujuaannartitsineq tunngavigalugu ineriartornermut tapiliussaqarluni.

Ilisimatusarfiup Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinnik inuussutissarsiutilinnillu suleqateqarnini, taakkununngalu siunnersuisarnini ingerlatitseqqiisarninilu annertusarpaa, kalaallit inuinnaat, peqatigiiffii kattuffiilu nunanilu allani ilisimatusarfiit ilanngullugit.

Ilisimatusarfiup Issittumi nunanullu allanut sammisutut universitetiunini annertusartuarpaa, Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinnut pisussaaffini sumiginnarnagit.

Pingaartitatut tunngavik

Ilisimatusarfiup pingaartitamisut tunngavia naleqartitanik qulinik imaqarpoq, Ilisimatusarfiup suliniutigerusutaanik suliffeqarfittullu ilumini avataaniillu ilisimaneqaatigerusutaminik.

Inuit pisinnaatitaaffiinik ataqqinninneq

Inuit pisinnaatitaaffiinik demokratimillu upperinninneq ataqqinninnerlu Ilisimatusarfiup naleqartitaanut tunngaviupput. Oqaluttuarisaanermi pissutsit sorlaqarfigisani aallaavigalugit Ilisimatusarfiup nunat inoqqaavisa pisinnaatitaaffiisa ataqqineqarnissaannik sernissueqataanissani immikkut akisussaaffigaa.

Ilinniartut qitiutillugit

Ilisimatusarfiup sulinerani universitetimi ilinniartut pingaarnersaapput. Ilisimatusarfiup ilinniartut ilisimasaannik annertusaaviginiarpai anersaakkullu ineriartornerannut peqataaniarluni, pilersitsisinnaassutsikkut aammalu asissuijuitsumik, nammineersinnaassusilimmik apeqqusiisinnaassusilimmillu eqqarsartaaseqarnikkut nukittorsaaviginiarlugit, tassunga ilanngullugit apeqqusiisinnaassuseqarnermut, paasiniaaqqissaarsinnaassuseqarnermut angusaqarsinnaassuseqarnermullu nukittorsaaviginissaat piginnaasunngortinnissaallu, sakkussaannik piginnaanerinillu nukittorsaaviginissaat universitetimi ilinniarnertik tamakkiisumik pissarsiaqaatigisinnaaqqullugu, inuuneq tamakkerlugu ilinniarnerup iluaqutaassusaanik paasitinneqassapput, taamaalillutik ilinniakkatik piginnaanerilikkatillu iluaqutigalugit innuttaaqataasutut ilinniagaqarluartutut, akisussaassusilittut piginnaaneqarluartutullu inuiaqatigiinnik ineriartortitseqataasinnaanngoqqullugit.

Sulisut

Ilisimatusarfik suliffiussaaq kajungernartoq, sulisut assigiinngitsut tamarmik suliartik aamma qaffasinnerpaamik pitsaassusilimmik angusaqarusussuseqarnertik pillugu ataqqineqarfigisaat nersorneqarfigisaallu. 

Ilisimatusarfik sulisunit piginnaasaqarluartunit ornigineqarlunilu taakkunannga attassisinnaassaaaq taamaammallu suliffiussaaq kajungernartoq, sullivimmi timikkut anersaakkullu atukkatigut pitsaasumik avatangiisilik, suliassaqarfitsigut ineriartoqqinnissamut nunanilu allani assingusunik sulialinnut attaveqarnissamut periarfissarissaartitsisoq.

Suleqatigiinneq

Ilisimatusarfiup suleqateqarnissamut pisinnaassuseqarnini piumassuseqarninilu ilisimaneqaatigissavai. Tamanna atuuppoq universitetip iluani sulisut ilinniartullu akornanni, ilisimatusarfiullu avataani Kalaallit Nunaata iluani nunanilu allani suleqatinut attavinnullu allanut tunngatillugu. Inuit assigiinngitsunik tunuliaqutallit, tunngavillit, piginnaanillit inuunermilu misilittagallit akornanni suleqatigiinneq oqaloqatigiinnerlu ilisimasanik ineriartortitsinissamut, sulinermi ilinniarnermilu pitsaasumik atugassaqarnissamut inuillu assigiinngitsunik piginnaaneqartut pissarsiffiusumik suleqatigiinnerinut tunngaviupput. Nunagisap iluani nunanilu allani assigiimmik ilinniagallit, ilinniartooqatigiit suleqatigiillu akornanni suleqatigiinneq oqaloqatigiinnerlu kinguneqartumik ikinngutinnersumillu pitsaanerpaamik angusaqarusulluni unammiuaarnermik pilersitseqataasarput.

Ammasuuneq qanissuserlu

Ilisimatusarfiup nunagisami inuiaqatigiinnut ammasuunini qanittuuninilu aallutissavai ilisimatusarnermi periutsit angusallu pillugit paasissutissiisarnermigut paarlaasseqatigiinnertigullu.

Universiteti ilisimasanik piorsarsimassutsimillu pingaarutilimmik katersuuffiusutut suliffeqarfiugami nunagisami inuiaqatigiinni suleqatini allatullu attavigisani tamaasa ilisimasanik piginnaanernillu avitseqatigisassavai aammalu inuiaqatigiinni oqallinnermi peqataassalluni. 

Taamatuttaaq universiteti ilisimasanik piginnaanernillu qangaaniilli najugaqarfinnilu suli atuuttunik kalaallinit innuttaasunit najugaqarfeqatigiinnillu pigineqartunik ammasumik illua-tungeriinnillu pissarsiaqarfiusumik paarlaasseqatigiinnermut peqataassaaq.

Pilersitsisinnaassuseq nutaaliornerlu

Ilisimatusarfik pilersitsisinnaassuseqarnermut, pikkorissusermut nutaaliorsinnaanermullu aallaaviussaaq. Tamanna suleriaaseqarnitsinni, ilinniariaaseqarnitsinni, ilisimatusariaaseqarnitsinni, aaqqissuusseriaaseqarnitsinni aqutseriaaseqarnitsinnilu ersersinneqassaaq, taamaaliornikkut universitetimiittut tamarmik Ilisimatusarfiup anguniagaanik kivitseqataassapput.

Uppernassuseq

Ilisimatusarfiup suliani suliaqarfitsigut eqqarsariaatsikkullu periutsitigut qaffasissumik pitsaassuseqartitsisarnerit malillugit ingerlatissavai. Naligiissitaaneq, naligiinneq tatiginninnerlu ulluinnarni malunnartuussapput. Ilinniartitaaneq, ilisimatusarneq, ineriartorneq, siunnersuineq paasissutissiisarnerlu ingerlaavartumik pitsaassutsimikkut qulakkeerinniffigineqarlutillu nalilersuiffigineqartas-sapput. Suliassaqarfigisami periarfissanik killiliisunillu takunnissinnaassuseqarneq suliassaqarfimmik ineriartortitsinissamut suliassaqarfiillu akimorlugit kinguneqarluartumik suleqateqarsinnaa-nermut tunngaviuvoq.

Aningaasartuutinut isumalluutinullu eqqummaarinneq

Ilisimatusarfik susassaqarfimmini aningaasatigut, inuttamigut atortutigullu isumalluutiminik pitsaanerpaamik atorluaanissani qulakkeerumallugu isumatuumik ingerlatsissaaq. Aqutsisut kiisalu ilinniartut sulisullu eqqummaariffigissavaat isumalluutinik atuinerup illua-tungaatigullu piffissamut qaninnerusumut ungasinnerusumullu angusat tulluartumik imminnut naapertuuttuunissaat. Pisortat namminersortullu Ilisimatusarfimmi ilisimatusarnermut, ilinniartitaanernut, ineriartortitsinermut ingerlatitseqqiisarnermullu aningaasaliissutaannik atueriaaseqarnermi unneqqarissuseq isumatusaarnerlu ilisarnaataassapput.

Ilisimatusarfik pikialaarfiusoq

Ilisimatusarfik nunami issittumiittumi namminersorfiujartorluartumi inissisimavoq, ilisimatusarnermut inuup ineriartornissaanik atugarissaarnissaanillu tunngavilimmut, peqqissaanermut inuiaqatigiinnermullu ilisimatusaatini piginnaaneqarluartunik pilersitsisinnaassuseqarluartunillu ilisimatusarnikkut ilinniartitaanikkullu suliffeqarfilimmi.

Universiteti inissaqarniarnikkut atortutigullu pitsaanerujartuinnartumik avatangiisilik pissusissamisoortumik nukinnik katersuuffiuvoq. Paarlaasseqatigiinnissamik aaqqissuussinerit, nunani allani universitetinik ilisimatusarfinnillu isumaqatigiissuteqarnerit nunanilu allamiunik ilisimatuunik ilinniartunillu tikisitsinerit iluaqutigalugit universitetip avatangiisimigut nunarsuarmioqatigiinnut akuullualernissaa anguniagaavoq.

Kulturikkut kingornussat

Ilisimatusarfiup – sulisuisa ilinniartuisalu kalaallit piorsarsimassutsikkut kingornussarsiaat ilisimaarivaat – tassaappata naggueqatigiit inuit kulturiat imaluunnit qallunaatsiaat europamiullu kulturiat. Ilinniartitaanerit, ilisimatusarnerit, ineriartortitsinerit paasissutissiisarnerillu ingerlatani aqqutigalugit Ilisimatusarfiup piorsarsimassutsikkut tigussaasumik anersaakkullu kingornussat pillugit ilisimasat paasinninnerillu nukittorsarniarpai ilisimaneqarnerallu siammarsarniarlugu.

Kalaallit Nunaat nunatut nikeriallaqqissutut, atugarissaarfiusutut demokratiskiusutullu, Issittumi nunanilumi allani piujuaannartitsineq tunngavigalugu ineriartornissamut nunat arlariit naligiissumik suleqatigiinneranni peqataasutut iluarsartuussinernik nutaaliaasunik pilersitsivigissagaanni kalaallit oqaasii, kulturiat oqaluttuarisaanerallu pillugit ilisimasat paasinninnerlu tunngaviupput pisariaqartut.


Attavissat

Assigiinngitsut aqqutigalugit attavigisinnaavatsigut

Atuaruk

Paasisimasalik

Immikkut ilisimasalittavut ajornanngitsumik attavigikkit

Atuaruk