Center for kriminologi & kriminalpolitik i Grønland

Ilaatigut Namminersorlutik Oqartussanit, Kalaallit Nunaanni Pinerluttunik Isumaginnittunit aamma Kalaallit Nunaanni Politiinit nalilersuinermi ilisimatusarnermilu suliniutinik ingerlasseqqusinerit oqartussanit peqqussutigineqartut siunertaralugit Inuiaqatigiilerinermik, Aningaasaqarnermik Tusagassiornermillu Ilisimatusarfik ukiuni 2-4-ni kingullerni avataanit attavigineqartarnera annertusingaatsiarsimavoq.

Tassunga ilanngullugu politikkip tungaaniit pinerluttulerinermi politikkimut suliassaqarfik aammattaaq pinerluttulerinermi suliani naammattumik pineqaatissiisoqartarnersoq pillugit eqqartuinerit qitiutinneqarput.

Maani nunatsinni pillaanermi killiliussanik atuutsilersitsisoqassanersoq, aamma piffissalersukkamik pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiitsittussanngortitsilluni pineqaatissiineq sivisunerpaaq maanna ukiunik 10-nik sivisussuseqartup ukiunut 16-inut sivitsorneqassanersoq imaluunniit inuuneq naallugu pineqaatissiisoqartalernissaanik eqqussisoqassanersoq politikerit oqallisigerusussimavaat.

Pinerluttulerinermi inatsit 1954-imi pileqqaarmalli iliuuseqartup aallaavigalugu periuseqartarneq toqqammavigineqartarpoq.

Maannakkulli pinerluttulerinermi inatsit atuuttoq 2010-mi atulersinneqarmat assilisassiaq iliuuseq iliuuseqartorlu aallaavigalugit periutsimut naligiissinneqartoq toqqarneqarpoq.

Pillaanermi killiliussat aamma ukiut 16-it tikillugit piffissalersukkamik inissiisarfimmiitsittussanngortitsisumik pineqaatissiisarneq eqqunneqarniarpata Kalaallit Nunaanni eqqartuusseriaatsimi pingaartutut qitiutinneqartup ilaa kingulleq atorunnaarsinneqassaaq.

Taamaasinikkut pinerluttulerinermi inatsit 1950-ikkunneersoq kingornunneqarsimasoq kiisami ungasillineqassaaq, immaqalu Kalaallit Nunaanni immikkut pinerluttulerinermi inatsiseqarnissaq pisariaarutsinneqassalluni.

Pinerluttulerinermi politikkimut suliassaqarfimmut soqutiginnittoqarnera annertuvoq.

Tamanna pillugu Kalaallit Nunaanni Pinerluttarneq pillugu Ilisimatusarnermut aamma Pinerluttulerinermi Politikkimut Ilisimatusarfeqalernikkut suliassaqarfik pillugu aaqqissuulluakkamik ilisimasaqalernissaq aamma atuakkianik, inatsisinik aamma inatsisit pilerfiannik katersinissaq kissaatigaarput.

Soorluttaaq suliniutit ilisimatusarfimmut takkuttut aallaavilerneqarnissaat siunertarineqartoq.

Pingaarnertut ilisimatusarfimmut atatillugu marlunnik anguniagaqarpugut:

1. Pinerluttulerinermi politikkimut suliassaqarfiup iluani Kalaallit Nunaata sunik siulersuineranik ataatsimut paasinninnerup paasissutissiarinissaa. Eqqartuussiveqarfinni ingerlassallit suliamik ilinniarsimasuunissaat anguniarlugu aqqut suna ingerlavigineqarusunnersoq paasinissaa. Aamma Den Juridiske Ekspedion-imit (Kalaallit Nunaannut inatsisinut tunngatillugu ilisimasassarsiornermit) kingornussamut atatillugu Kalaallit Nunaata "inissisimaffia" paasinissaa.
2. Suliarisaminnik ilisimannilluartut, Kalaallit Nunaanni eqqartuussiveqarnerup aaqqissugaaneranneersut, attaveqaqatigiittarfiannik pilersitsinissaq, taakkununnga ilaatigut ilaasinnaapput politikerit pinerluttulerinermi politikkikkut Kalaallit Nunaata sumut ingerlanissaanik aqqutissiuisinnaasut.