Nunat tamalaat attaveqatigiiffianni Hanne Louise Kalaallit Nunaannut sinniisuussasoq

Hanne Louise Panituaq Petersen 25-nik ukioqartoq nunat tamalaat attaveqatigiiffianni OCT Youth-imi Kalaallit Nunaannut sinniisunut pingasunut ilaanissaminut qinnuteqaasiornermini nangaassuteqanngitsoorsinnaasimanngilaq.

Hanne Louise Nuummi inunngorpoq, arfineq-pingasunilli ukioqarluni ilaquttanilu Danmarkimut nuupput. Ukiullu marluk matuma siorna aatsaat Nuummut uteqqippoq, naallu Kalaallit Nunaat angerlarsimaffittut isigiuaraluarlugu angerlarsimasutut misiginissaq Hanne Louisemut imaannaasimanngilaq.

"Ilaatigut misigisarpunga allat maani peroriartornikkut inissaqartikkumallugit nammineq tunuartassallunga. Taamaasillunga nipaattarpunga. OCT-imut allatsikkama aamma taama misigaanga. Piumagaluarlunga - peqataasinnaatitaavunga? Kalaallit Nunaat sinniisuuffigeqqusaavara?"

Taamaakkaluartoq qinnuteqaatini nassiuppaa, tuluttullu apersorneqareernermini attaveqatigiinni inuusuttut pingasut Kalaallit Nunaannut sinniisussat ilaattut toqqarneqarpoq.

Inuusuttut nunanit 13-init imarpiit ungataanneersut

OCT Youth Network-ip inuusuttut 25-t nunanit killeqarfinniillu imarpiit 13-init ungataanneersut katersuuttarpai, ilaatigut Arubameersut, Fransk Polynesiameersut, Ny Kaledoniameersut Nunatsinneersullu.

Nunat taakku assigiissutaat tassaavoq namminersortutut naalagaaffiunnginnerat, oqaluttuarisaanermili politikkikkullu nunanut Europameersunut attaveqarput soorlu Frankrigimut, Nederlandenenut Danmarkimullu. Nunat taakkua EU-mut ilaanngillat, EU-milli immikkut peqatigiinnermik aaqqissuusaqateqarput.

Ukiup ataatsip ingerlanerani inuusuttut taakku EU pillugu ilinniassapput, ilaatigut webinarini pinngitsoorneqarsinnaanngitsuni peqataanikkut Bruxellesimullu ilisimasassarsiorlutik angalanermikkut. Misilittakkaminnik aammattaaq avitseqatigiillutillu kulturitik imminnut ilisaritissavaat.

Hanne Louisemut, semesterimi siullermi Ilisimatusarfimmi inatsisilerituunngorniartumut, Kalaallit Nunaata EU-mik attaveqateqarnera aamma inuusuttut nunanit nunasiaataanermik oqaluttuarisaanertalermeersut allat naapinnissaat, qinnuteqarnissaminut kajumissititsisimapput.

"Kalaallit Nunaata EU-mik peqateqarnera paasisaqarfigerusullugulu nammineq isinnik takorusussimavara. Aammattaaq soorunami inuusuttut nunanit nunasiaataasimasuneersut allat naapikkusussimavakka .. takorloorsinnaavara assigiissuteqarlutalu unammilligassagut ilaat assigiittut", Hanne Louise oqarpoq.

"Nunanit tamalaanit maanna soqutigineqangaatsiarpugut – pisoqangaatsiarpoq, pingaaruteqartorlu tassaavoq nunatsinneersutut pingaarutilittut peqataanissarput, isiginnaaginnarata. Politikkimi pissaanilissuarnut akerliusuni kisimiinngilagut - OCT Youth-imeersut allat aammattaaq akerliupput. Immaqa iliuuserisinnaasatsinnik taakku iliuuseqartarput?"

Toqqissisimaffiit qimalaarlugit

Peqataanermili inummut namminermut tunngasut aammattaaq ilaapput.

"Danmarkimi najugaqarluni kalaalertaasoqarlunilu Kalaallit Nunaanni qallunaartaasoqartarpoq", Hanne Louise nassuiaavoq.

"Eqqugaasutut imminut inissinniarsarinngilanga. Kalaallisut oqalussinnaanani ikilerneqarneq pisinnaavoq. Misigissutsit imaannaanngitsut sarsualersinnaasarput. Imminut artorsissinnaasarpunga puiorsinnaasarlugulu ukiut marluk matuma siornamut sanilliullugu maanna paasisimasaqarnerulersimallunga."

Taamaattumik nunat tamalaat attaveqatigiiffianni peqataaneq sassarsinnaanermut periarfissanillu tigusisinnaanermut aammattaaq tunngavoq.

"Nammineq nipima nassaarinissaanut aamma tunngatippara. Toqqissisimaffikka qimalaarlugit imminut inissaqartilaarusuppunga".

Tuttup neqaa aserortigaq

Hanne Louisep attaveqatigiinnut takutikkusutaata ilaat tassaavoq kalaallit kulturiannik silallu pissusiata allanngoriartorneranik sammiviliinerit - silallu pissusiata allanngoriartortup kulturimut qanoq sunniuteqartitsinersoq.

Peqataasullu suli naapinnginnerminni videokkut minutsimi ataatsimi imminnut ilisaritinnissaminnut suliakkerneqarsimapput. Tassani atortussamik nunaminnik kulturiminnilluunniit ersersitsisumik takutitaqartussaasimapput.

Hanne Louisep nannup niaquata saarni, pinnersaatini isarussallu apusiutini eqqarsaatigisimavai. Allali takutissallugu toqqarsimavaa. Tuttup neqaa aserortigaq.

"Aavariaqqammeramali tuttup neqaa aserortigaq takutissallugu aalajangerpunga. Aapparmalu tuttu aallaasimagaa, pilassimagaa maannalu ukiumut pissamaateqalernerput oqaluttuarigakkit malugilerpara tulluusimaarlunga".

Taamaasillunga piniariarnerup kalaallit kulturiannut kinguaariinnullu arlalinnut uumatitsisuunerata pingaaruteqassusaannut neqi tigussaasutut oqaluttuarisinnaanngorpara.

Akuerisaasutut misigilersitsisoq

Hanne Louisep attaveqatigiinni misilittagariligassani siunissami sumut atussanerlugit suli naluaa. EU-mik naapeqateqarneq immaqa periarfissanut allanut ammaassissaaq. Maannakkuugallartoq inuusuttut allat naapinnissaannut, EU-mut sinniisunut apeqquteqarnissaminut paasisanilu nutaat angerlamut nassarnissaannut qilanaarpoq.

Februaarimi Tromsømi ataatsimeersuarnermut Arctic Frontiers-imut peqataanissaminut aammattaaq allatsissimavoq.

Kalaallit Nunaannut sinniisuusinnaanerminut siornatigut nalornissutaa maanna allatut misigissuseqalersitsivoq.

"Maanna misigaanga suna tamarmi inissittoq. Piffissami sivisuumi angerlamut uterusuttarsimavunga. Maanna inissinninnut immaqa tamanna aamma peqqutaavoq. Manna angerlarsimaffigaara. Angerlarsimaffigiuarsimavara naak ukiuni arlalinni "uummatinni" taamaallaat misigisarsimagaluarlugu", taanna oqarpoq.

"Akuerisaasutut misiginarpoq. Nunatsinnut sinniisuusinnaanima nuannaarutissingaarpaanga, tamanna ilumoorsaarulluinnarpara tulluusimaarpungalu. Neriuppunga allat aamma tulluusimaartissinnaassallugit".

Paasissutissat

OCT Youth Network tassaavoq inuusuttut nunanit killeqarfinniillu imarpiit (OCT) 13-init ungataanneersut attaveqatigiiffiat, ilaatigut Arubameersut, Fransk Polynesiameersut Ny Kaledoniameersullu.

Inuusuttut attaveqatigiiffimminni misilittakkaminnik avitseqatigiissinnaapput, piginnaasaminnik ineriartortitsillutillu nunanit tamalaaneersunik attaveqateqarneq ineriartortissinnaavaat.

Attaveqatigiiffik 2022-mi Europa-Kommissionimit pilersinneqarpoq, inuusuttunillu 25-nik 20-t 28-llu akornanni ukiulinnik ilaasortaqarpoq. Peqataasut ukiut tamaasa toqqarneqartarput, taakkualu ilaatigut Bruxellesimut ilisimasassarsiorlutik angalanermikkut, internettikkut ilinniartinneqarnermikkut EU-milu politikerinik naapeqateqarnermikkut peqataasarput.