Oqaluttuarisaanermik Qulaajaanissamut suliniummut pilersaarusiaq piareertoq
Ilisimatuussutsikkut misissuinerni sisamani meeravissiartaarnerit, inatsisitigut ataataqanngitsut, atuarfiit oqaatsillu kiisalu innuttaasut nuttarneri Kalaallit Nunaannilu sulinermi atukkat misissorneqassapput. Suliummi sulinernut malinnaatitaasussat suliniummut pilersaarusiamut maanna ilanngunneqarput.
Oqaluttuarisaanermik Qulaajaaneq tassaavoq sorsunnersuup kingullermit maannamut Kalaallit Nunaata aamma Danmarkip akornanni pissutsit pillugit arlaannaanulluunniit attuumassuteqanngitsumik ilisimatuussutsikkut misissuinissaq.
Suliniummut pilersaarusiami suliaqarnissaq suliniutinut sisamanut avinneqarpoq. Taakkunani misissorneqartussat tassaapput meeravissiartaartoqarnermi ingerlatseriaatsit taakkualu kinguneri; inuit inatsisitigut ataataqanngitsutut peroriartornerminni misigisaat; atuarfiit oqaatsinut kinaassutsimullu sunniutaat; kiisalu ilaatigut najugaqarfinnik inuerussaaneq, innuttaasut nuttarneri aamma suliffeqarfiit ineriartornerat inunnut inuiaqatigiinnullu sunniuteqartitsisimasoq.
»Suliniutit pingaarutillit sisamat aallaavigalugit aallartissaagut, taakkua tamarmik immikkut aalajangernernik pingaarnernik kingunerisaannillu qulaajaassapput. Tamanna ilutigalugu piffissami pineqartumi suut ataqatigiinnersut pillugit paasissutissiisuussapput - assersuutigalugu atuarfiit, najugaqarneq, suliffiit inuillu inuunerminnik namminneq ilusilersuisinnaanerminnut periarfissaasa ataqatigiinnerinut tunngasut,« ilisimatusaqatigiit aqutsisuat Tenna Jensen oqarpoq.
Ineriartortitseqataaneq
Oqaluttuarisaanermik Qulaajaaneq Ilisimatusarfimmi toqqammaveqarpoq, suliniullu ilisimatusarfiup digitalikkut attaveqaasersuutit isumannaatsuunissaannut, allaffissornikkut ingerlatsinermik ineriartortitsineranut aamma Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni ilisimatusaqatigiinnermut tapersiinermut ilaavoq.
»Ilisimatusarfik Issittumi ilisimatusarfittut ilisimatusarfigisanilu ilutigalugit ineriartorpoq. Oqaluttuarisaanermik Qulaajaanikkut aaqqissuussat piginnaasallu ineriartortitagut maannangaaq ilisimatusartutsinnut ilinniartuutitsinnullu iluaqutaalereerput, suliniullu - naammassineqareernerata kingorna ilanngullugu - ilisimatusarfimmik nukittorsaaqataassaaq,« rektori Mari Kleist taama oqarpoq.
Innuttaasunik peqataatitsinissaq qitiutinneqartoq
Oqaluttuarisaanermik Qulaajaanermi ilisimatusaqatigiit aqutsisui tassaapput Daniel Thorleifsen aamma Tenna Jensen 2024-mi februarimi toqqarneqartut, piffissamilu tassanngaanniit qulaajaanissamut suliniutit agguataarneri nassuiaasersorniarlugit immikkut ilisimasallit suliaqaqatigiit - aamma suliniummut allatseqarfeqartoqarnissaa pisariaqartinneqartutullu attaveqaasersuisoqarnissaa pillugit – suleqatigisimavaat. Suliniutip imarisaanik nassuiaatit saniatigut piffissalersuussineq, missingersuut aamma innuttaasut peqataatinneqarnissaannut sinaakkutit suliniummut pilersaarusiami ilaapput.
»Oqaluttuarisaanikkut uppernarsaatit sunik aalajangiisoqarsimaneranik oqaluttuussinnaavaatigut. Inuit oqaluttuaat aalajangernerit qanoq misigineqarsimanerannik ulluinnarnilu qanoq sunniuteqarsimanerannik takussutissiisinnaapput. Taakkua marluk suliniuteqarnermut mianersuunnartumut uunga pingaaruteqarluinnarput, taamaattumillu innuttaasunik peqataatitsineq suliniummut tamarmut pingaaruteqarluni,« ilisimatusaqatigiinnik aqutsisoq Daniel Thorleifsen taama oqarpoq.
Attavissat: OQ-presse@uni.gl
Siunertaq
Sorsunnersuaq kingullermiit maannamut Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni pissutsit pillugit ilisimatusarnermik tunngaveqartunik ilisimasanik Oqaluttuarisaanermik Qulaajaaneq pilersitsissaaq. Aalajangernerit, iliuutsit ingerlassinerillu Kalaallit Nunaanni ineriartornermut sunniuteqartitsisimasut inuiannullu kalaallinut kinguneqartitsisimasut qulaajarneqassapput.
Ilisimatuussutsikkut misissuinermi suliniutit sisamat
Meeravissiartaartoqarnermut suliassaqarfik: Kalaallinik meeravissiartaartoqarnernik, pingaartumik piffissap 1945–1980-ip iluani, misissuissaaq. Meeravissiartaartitsinerit qanoq aaqqissuunneqarsimanersut ingerlanneqarsimanersullu, aamma meeravissianngortinneqartut, ilaqutaasut sunnerneqartullu allat ingerlatseriaatsit kingunerilu qanoq misigisaqarfigisimaneraat ilisimatusaqatigiit misissussavaat. Tamatuminnga suliaqarnermut ilaatigut ilaasut tassaapput allagaateqarfinneersunik, inatsisinik nalunaarutinillu misissuinerit.
Inatsisitigut ataataqanngitsut: Meeqqat uersakkat inatsisitigut inissisimaffiat pillugu siornatigut oqaluttuarissaanermik qulaajaanermeersut misissorneri ingerlanneqaqqissapput. Suliniummi inatsisitigut ilassutitut sammiviliinerit misissuivigineqarlutillu sunnerneqarsimasut suliassamullu immikkut ilinniarsimasut oqaloqatiginerisigut inunnut inuiaqatigiinnullu kinguneri qulaajarneqassapput.
Atuarfiit, oqaatsit kinaassuserlu: Kalaallit Nunaanni atuarfiit aaqqissugaanerinik allanngortiterinerit, qallunaat oqaasii atuartitsinermi atorneqarnerat kalaallillu meerartaasa Danmarkimut atuariartortinneqarneri misissorneqassapput. Aalajangernerit taakkualu meeqqanut, ilaqutariinnut, oqaatsinut kinaassutsimullu sunniutaat suliniummi qulaajarneqassapput.
Najugaqarneq, inuussutissarsiorneq attaveqaasersuutillu: Sorsunnersuup Aappaata kingorna aaqqissuusseqqinnermi najugaqarfinnik inuerussaaneq, innuttaasut nuttarneri, avataanit suliartortitat, akissarsiat aamma sulinermi atukkat misissorneqassapput. Naalakkersuinikkut aalajangernerit qanoq ingerlanneqarsimanersut, inuillu inuunerinut aamma inuiaqatigiinnut qanoq kinguneqartitsisimanersut suliniummi isiginiarneqassapput.
Sooq maanna suliniummut pilersaarusiaq saqqummerpa?
2022-mi nunatta danskillu naalakkersuisui qulaajaasoqarnissaanut aalajangerput, 2023-milu suliassap nassuiarnera isumaqatigiissutigineqarpoq. 2024-mi februaarimi Tenna Jensen aamma Daniel Thorleifsen ilisimatusaqatigiit aqutsisuattut toqqarneqarput. 2025-mi aggustimi ilisimatusaqatigiit aqutsisui atorfinitsinneqarput. 2026-mi februaarimi suliniummut pilersaarusiaq tunniunneqarpoq, Danmarkimilu qinersineq peqqutaalluni sulinermut malinnaatitaasussanit suliarineqarnissaa angumerineqarani. Kingusiinnaq ilisimatusaqatigiit aqutsisui qinnuigineqarsimapput pilersaarut iluarsaaqqullugu, ilaatigut tamatumunnga pissutaapput ilisimatusarnermut missingersuut pillugu paasissutissanik nutaanik takkuttoqarlunilu Danmarkimi naalakkersuisooqatigiinni tunngavissiortoqarnera. Pilersaarullu nutarterneqarsimasoq maanna sulinermut malinnaatitaasussanut saqqummiunneqarpoq.
Suliaq kikkunnit aqunneqarlunilu sumi inissisimaffeqarpa?
Ilisimatusaqatigiinnik aqutsisut tassaapput Tenna Jensen aamma Daniel Thorleifsen. Qulaajaaneq Ilisimatusarfimmi toqqammaveqarpoq suliassamullu immikkut ilinniarsimasunit ilaatigut Kalaallit Nunaanneersunit Danmarkimeersunillu ingerlanneqarluni.
Ilisimatusarneq kikkunnit aalajangerneqarpa?
Suliassaqarfiit akimorlugit suliassamut immikkut ilinniarsimasunit eqimattat aamma ilisimatusaqatigiit aqutsisui suleqatigiinnerisigut suliniummut pilersaarusiortoqarpoq. Ilisimatusartut ilisimatusarnissamut tamakkiisumik kiffaanngissuseqartinneqarput suliatigullu periusertik, periaaseq inerniliinerillu namminneq aalajangissavaat. Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu naalakkersuisoqarfinneersut atorfilittat sulinermut malinnaatitaasussat suliniutip siuariartornera pingaarnertullu missingersuut malinnaavigaat.
Innuttaasut qanoq tapersiisinnaappat?
Qulaajaanissamut suliakkiummi innuttaasut peqataatinneqarnissaat ilaavoq. Inuit sunnerneqarsimasut Kalaallit Nunaanneersut Danmarkimeersullu ilisimasanik inuttullu nalunaarutinik tunniussisinnaatitaapput. Saaffiginninnissamut tigussaasumik periarfissat piareerpata saqqummiunneqassapput.
Attavissat: OQ-presse@uni.gl
FACEBOOK
LINKEDIN
Assiliuk - linki
